|
Vele manieren om het
trekken aan de riem af te leren
Instructeur, hij trekt
zo... Dat is zo ongeveer probleem nummer 1 waar de gemiddelde cursist
mee aan komt zetten. Zelfs bij pups slaag je er als trainer niet meteen in
om het meelopen aan de riem goed aan te leren - de hondjes trekken
namelijk al. Dat hebben ze razendsnel geleerd tijdens hun allereerste
wandelingetje. Hoe harder ze aan hun riempje hangen, des te sneller ze
namelijk weer op veilig grondgebied zijn.
Baas is allang blij dat het
pupje, dat zich op de heenweg zo schrap zette, eindelijk terug wil lopen
en holt er vertederd achteraan. Wat heeft de puppy geleerd? Inderdaad:
als je ergens graag naar toe wilt, ga je aan je riem hangen. Trekken
werkt!
Hoe
leer je het trekken af?
Eerst geef ik u uitleg, wanneer een
puppy niet mee wil lopen of naar huis trekt. En erna een greep uit de methodes en hulpmiddelen
om het trekken aan de lijn af te leren.
Hondvriendelijke methodes en middelen, en dat betekent dat pijnlijke
zaken als de stroomhalsband, de slipketting en de klassieke opgerolde
krant c.q. het twijgje ('geef hem daarmee maar een ferme tik op de neus
als hij voorbij de knie komt') buiten beschouwing zijn gelaten.
Terug naar huis trekken:
pup wil niet wandelen
Er is geen enkele pup die instinctmatig
trekt aan de lijn om ergens te komen. Het is hem dus aangeleerd of hij
heeft het zichzelf aangeleerd. Waarbij u het hem dan wel heeft
toegestaan om dit aan te leren. Het is ook allemaal best logisch. U bent
als nieuwe puppyeigenaar vaak nog onzeker. Het is dan ook een
teleurstelling als blijkt, dat het pupje nog helemaal niet mee naar
buiten wil. Hij trekt aan de lijn terug naar huis en u vindt dat zo
zielig, dat u het maar toestaat. De pup heeft nu al geleerd dat trekken
werkt. Dit leerproces gaat razendsnel, want een heel sterke negatieve
prikkel - die enge buitenwereld - heeft hij hiermee kunnen overwinnen.
Ook zijn er pups, die op de heenweg gaan
zitten en zo tegenstribbelen om verder te lopen. Op de terugweg lopen ze
vaak wel gewoon mee.
Wat kunt u hiertegen doen, zodat uw
puppy wel vrolijk mee wil gaan wandelen?
Allereerst geldt: heb geduld om de pup
dit goed aan te leren!
In ieder geval moet u de pup niet
meetrekken! Wel kunt u m.b.v. een speeltje, een brokje of iets
dergelijks en tevens met een vriendelijke stem de pup meelokken als het
even moeilijk gaat, m.a.w. het als een soort afleiding gebruiken. Omdat
de pup de buitenwereld (bijv. verkeer) nog een beetje eng vindt, laat
hij dit gedrag wel op de heenweg en niet op de terugweg zien, want hij
weet, dat hij naar huis (zijn vertrouwde omgeving) loopt.
U mag hem ook een paar dagen op de
heenweg een stukje optillen. Let wel: ik ben geen voorstander van
optillen, omdat de pup iets eng vindt! Dat mag u nooit doen! Dat
is nl. zijn gedrag belonen, waardoor hij dit zal herhalen. Wel moet u
eventueel angstig gedrag negeren en absoluut niet troostend gaan praten
of anderszins reageren (zie ook
hier).
Wat ik wel bedoel is, dat u de pup de
gelegenheid geeft alles in zich op te kunnen nemen en dus niet oppakken
om daarmee zijn angst te belonen/onderstrepen. Er zijn nl. pups die niet
zozeer voor iets bepaalds angstig zijn, maar ineens buiten te veel
indrukken krijgen, overdonderd worden door nieuwe ervaringen, waardoor
ze demonstratief gaan zitten en niet meer mee willen lopen.
Dus ... wat doet u?
U
zorgt, dat u iets lekkers in uw zak hebt of een speeltje, pakt de pup op
de arm en loopt met hem naar buiten tot een punt op straat waar het
rustig is en u hem neerzet met de riem aan de halsband. Nu gaat u voor
de pup staan of lopen en lokt hem met een vriendelijke stem. Komt hij op
u af, geef hem dan wat lekkers of speel met hem (aangelijnd). Kijk zo of
hij nu uit zichzelf al met u mee wil lopen of dat hij nog hulp nodig
heeft met lokken/spelen. Dat verschilt van pup tot pup. Op deze wijze
bouwt u het meedragen af tot de pup gewoon vanaf uw voordeur aan de riem
meeloopt.
Zorg
vanaf het begin dat u altijd wat lekkers of leuks bij u hebt tijdens de
wandelingetjes en roep vaak buiten aan- of afgelijnd de pup vrolijk bij
u.
Komt hij, dan beloont u
hem met uw stem, wat lekkers, speeltje of aai over de bol. Zo leert uw
pup van meet af aan, dat bij u komen voor hem wat oplevert, namelijk een
positieve ervaring. Komt hij een keer niet (hij ziet bijvoorbeeld iets
interessants), word dan niet boos en verlies uw geduld niet én uit dit
bovendien niet als de pup weer bij u is. Dat is negatief voor de pup:
hij denkt nl. dat u het "bij u komen" bestraft en niet zijn eerdere
gedrag van "niet komen", m.a.w. u bestraft ander gedrag dan dat u
bedoelde, want u bestraft het
laatste gedrag, het naar u toekomen (zie
hier voor meer info).
Houd vooral in zijn
jeugd het
komen op uw roepen positief voor de
hond.
Trekken = stoppen methode
In het kort komt het er bij deze
methode hier op neer: zodra de hond aan de riem trekt, stopt de
baas met lopen. Pas als de hond stopt met trekken (er geen
spanning meer op de lijn staat) komt de baas in beweging.
De
hond leert zo dat trekken hem niet brengt waar hij graag wil
zijn. Het is een methode die, mits goed getimed en goed
toegepast, zeer goed werkt, maar wel tijdrovend kan zijn. In de
praktijk blijkt dat niet iedereen even gemotiveerd is om de
'trekken = stoppen methode' toe te passen en veel mensen de
neiging hebben om het bijltje er te snel bij neer te gooien.
De Engels/Amerikaanse
gedragsdeskundige Ian Dunbar past de 'trekken = stoppen methode'
als volgt toe.
Als de hond trekt: stop en blijf staan. Wacht tot
de hond stopt met trekken en gaat zitten. Dat doen ze volgens
Dunbar uiteindelijk allemaal, ook al kan het even duren: het
door Dunbar gemeten 'all-time record' staat op ruim 22 minuten.
Zodra de hond uiteindelijk zit: 1 stap vooruit doen, dan weer
stoppen en weer wachten tot de hond gaat zitten. Dit 5-10 keer
herhalen, dus: na iedere stap de hond automatisch laten zitten.
Dan kun je twee stappen gaan nemen, daarna de hond weer laten
zitten. Bouw het aantal stappen zo uit tot 3, 4, 6, 8, 10, 20
en ... inderdaad, je loopt!
Lantaarnpaal methode
Een variant op de 'trekken = stoppen
methode' is het lantaarnpaal spelen, door de Amerikaanse Terry
Ryan beschreven in 'The Toolbox for Remodeling Your Problem
Dog'. Als de hond trekt, verandert de baas in een lantaarnpaal.
Zodra de hond omkijkt om te zien wat er aan de hand is, komt de
lantaarnpaal weer geheel tot leven. De baas is opeens de leukste
baas van de wereld.
Papieren zak methode
Terry Ryan heeft ook nog een aardige
indoor-methode tegen het trekken voor als het buiten mocht regenen.
Bind de hond ergens aan vast met zijn riem. Ga net buiten het bereik
van je hond zitten met een lege papieren zak, waarin het favoriete
speeltje van de hond verstopt zit. Ritsel wat met de zak. De meeste
honden zullen nieuwsgierig worden en aan hun riem gaan trekken om
bij de zak te komen. Negeer de hond als hij trekt. Zodra de riem slap hangt, maak je snel de hond
los, pak je het speeltje uit de zak en ga je spelen.
Tip: je kunt
ook een brokje in de zak doen en dat geven als de lijn slap hangt.
Je hoeft de hond dan niet los te maken. Variant: leg iets
leuks/lekkers op de vloer van de kamer (of zet de voerbak neer) en
loop daar met de hond aan de lijn naar toe. Trekken = stoppen.
De 'Follow Me' methode
Leer de hond de baas te volgen door hem
los met je mee te laten lopen door het huis en in de tuin: de
zogeheten 'Follow Me' methode. Ga gewoon door het huis lopen, kamer
in, kamer uit, en lok de hond met je mee m.b.v. je stem, een
speeltje of een brokje (eventueel de voerbak).
Oefen dit spel eerst
een week binnen, bijv. twee keer per dag 5-10 minuten, en
daarna in de tuin. Vervolgens kun je het 'Follow Me' eerst binnen en
dan buiten aangelijnd gaan spelen. De hond leert zo dat het volgen
van de baas leuk is.
De rollen omdraaien methode
Trekken aan de riem betekent, dat de
hond leidt en de baas volgt. Deze methode draait de rollen om:
zodra de hond in een bepaalde richting wil gaan trekken, loopt
de baas gewoon de andere kant op. Pech! Mooi niet! We gaan nu
lekker daarheen! Hoe afwisselender je gaat lopen (sneller,
langzamer, meer wendingen, achteruit), hoe beter de hond op je
moet gaan letten. Nadeel van deze methode is, dat in de praktijk
blijkt dat veel mensen als een kip zonder kop bochten gaan
draaien en hoeken gaan maken of de hond nu trekt of niet,
waardoor het rollen omdraaien aan kracht verliest.
Target training
Leer de hond achter een target (doel)
aan te lopen. Dat kan een zogeheten target stick (aanwijsstokje)
zijn, maar ook gewoon je hand.
Ieder keer als de hond de target aanraakt, krijgt hij een
beloning (bijv. brokje). Zodra de hond grote interesse
voor de target heeft opgebouwd, kun je hem de target laten
volgen en stapje voor stapje gaan lopen.
'Be Happy!' methode
Veel honden vinden het absoluut niet
leuk om mee te moeten lopen met iemand met een pesthumeur. En
baasjes met een trekkende hond kijken in de praktijk meestal
niet al te blij ... Daar ga je als hond toch niet naast lopen?
Dus: huppel, fluit, neurie en lach. 'Be Happy!' Wees vrolijk en
de hond komt vanzelf bij je.
Cirkelmethode
De Amerikaanse
trainster/schrijfster Carol Lea Benjamin gebruikt de
trekkracht van de hond om het trekken af te leren. In haar
boek 'Dog Training in Ten Minutes' beschrijft ze die methode:
houd de riem in je rechterhand. Steek je rechterarm uit en
beweeg/trek hem iets naar rechts. Door die subtiele druk zal
de trekkende hond naar rechts lopen. Blijf druk uitoefenen,
waardoor de hond in een wijde cirkel rechts om je heen komt
te lopen. Zodra hij achter je is, pak je de riem over in je
linkerhand. En daar verschijnt hij: keurig in de
meewandelpositie aan je linkerzij!
Beloon hem uitbundig en
loop door. Zodra hij weer gaat trekken, herhaal je de 'cirkelprocedure'.
'Hands free' methode
De beste manier om het trekken aan
de riem af te leren is volgens de Engelse gedragstherapeut
Peter Neville 'hands free' via clickertraining. D.m.v. clickeren kun je de hond laten lopen op de plek waar
je hem wilt hebben.
TTEAM methode
TTEAM staat voor Tellington Touch
Every Animal Method en is
ontwikkeld door
Linda Tellington-Jones. Was TTEAM
oorspronkelijk een paardgerichte methode, inmiddels wordt het met succes
bij allerhande diersoorten toegepast. Centraal in deze
benadering staat de fysieke, emotionele en mentale balans van een dier.
Volgens deze methode kun je de
riem op een bepaalde wijze inzetten om de trekkende hond
weer in balans te krijgen. De Engelse TTEAM-trainster Sarah
Fisher legt in het maandblad Your Dog (sept. 1999) uit
hoe dat gaat: met de ene hand houd je de riem halverwege
vast, met de andere hand pak je het handvat, en wel zo dat
het gedeelte van de riem tussen beide handen in een lus voor
de borst van de hond valt.
Zodra de hond probeert te
trekken, trek je voorzichtig met beide handen de riem even
tegen de borst. Het is ook mogelijk m.b.v. een zacht
nylon touw een 'balance harness' of 'double diamond' om het
lijf van de hond te knopen om trek- of draaibewegingen te
voorkomen.
Hulpmiddelen
Er zijn allerhande hulpmiddelen
ontworpen om het trekken aan de lijn tegen te gaan, zoals de de
Easy
Walker, de
Canny Collar, het
U-Lead tuigje en de
hoofdhal(s)ters. De bekendste daarvan zijn de
Halti en de
Gentle
Leader. Deze middelen werken uitstekend, maar kunnen bij verkeerd
gebruik gezondheidsrisico's geven.
Wie deze hulpmiddelen wil
gebruiken, doet er verstandig aan voor de nodige instructie
en begeleiding hulp in te roepen van een ervaren en
deskundige instructeur of gedragsbegeleider.
Het
Tweeter wonderfluitje stopt het
"trekken aan de riem"-gedrag in de basis.
Een ander fenomeen is de
slipketting.
Dan zijn er ook de zogenaamde semi- of
halve slipbanden. Dit is een halsband (nylon, leer) met een stuk ketting
aan de uiteinden die door een ring bij elkaar wordt gehouden. Hiermee
wordt enigszins het effect van de slipketting nagebootst maar dan in
mildere vorm.
Een hulpmiddel wat verboden zou moeten
worden is
de
prikband, herkenbaar aan de grote schakels. Aan de binnenkant van de
schakels zitten lange, scherpe punten, die in de keel van de hond
prikken. Dit is een zeer dieronvriendelijk hulpmiddel, dat grote schade
aan de hond kan toebrengen.
Het is uiteraard niet toegestaan op de
training een prikband te gebruiken. Maar ook het gebruik van een uitrollijn (flexilijn),
een
anti-blafband en de
teletac is niet toegestaan.
Voor alle trainingsmethoden geldt: een
methode werkt wanneer deze correct wordt uitgevoerd en geschikt is voor
de hond in kwestie. Met andere woorden: niet voor alle honden is bijv. de
Halti geschikt en een baas moet ermee leren omgaan.
De tussenstukjes-methode
Ook elastiek kan worden ingezet in
de strijd tegen het trekken. De
Snap-Back is een door de
Amerikaanse Heather Irbinskas uitgevonden
stevig stuk elastiek met een ring en een musketon, dat
tussen de halsband en de riem moet worden bevestigd. Het
elastiek vangt als het ware de rukken op, die een trekkende
hond aan de riem geeft. Gevolg: de baas is blij dat zijn
armen aan zijn lijf blijven zitten, omdat de Snap-Back de
schokken absorbeert, de hond is (in eerste instantie)
verrast, omdat hij na een flinke trekpoging als vanzelf (poing!)
terugveert.
De Snap-Back is een hulpmiddel, geen
wondermiddel. Voor grote en hardnekkige trekkers kan het
elastieken tussenstukje niet afdoende zijn.
Een soort
variant op de Snap-Back is de
Tweeter, een
soort fluitje, dat tussen halsband en riem wordt gezet.
Als de hond aan zijn riem trekt, zorgt dit hulpmiddel voor
een (regelbare) fluittoon.
Sof-Touch® methode
De Amerikaanse hondengedragstherapeut William E. Campbell
introduceerde de door hem gepatenteerde
Sof-Touch Training Safety Leash.
Volgens Campbell geeft iedere hond als gevolg van een soort
ingebouwde reflex tegendruk als de riem strak komt te staan,
kortom: hij trekt.
Op de Sof-Touch riem is een elastisch
stukje aangebracht, waardoor deze lijn niet in een keer maar
heel geleidelijk strak komt te staan. Daardoor komt er
minder druk op de halsband en daardoor zal de hond zich
minder tegen die druk verzetten, lees: minder trekken.
Als
de hond niet meer trekt, kan het elastiek van de lijn worden
gehaald.
Een corrigerend rukje aan de Sof-Touch is door de werking van het elastiek beter voor de
nek van de hond dan een dito ruk aan een gewone riem.
Die
ruk heeft volgens Campbell namelijk al snel het effect van
een karatetrap. Op zijn website haalt hij wat
alarmerende uitkomsten van een recent onderzoek aan. |
