Advantix® Spot-on:

is een oplossing voor het voorkomen en behandelen van vlooien (Ctenocephalides canis, Ctenocephalides felis), teken en zandvliegen bij honden. Het zijn pipetjes met een spot-on oplossing, een heldere, gele tot bruine oplossing. De actieve stoffen zijn imidacloprid (100 mg/ml) en permethrine (500 mg/ml). De hulpstoffen zijn Butylhydroxytolueen (E321), N-methylpyrrolidone, Miglyol 812 en Citroenzuur (E330).

Advantix blijft ook werkzaam na blootstelling aan water. Echter u kunt de hond beter direct na aanbrengen niet wassen. Behandelde honden mogen onder geen enkele omstandigheid toegelaten worden tot om het even welke vorm van oppervlaktewater gedurende tenminste 48 uur na behandeling, omdat het product schadelijk is voor aquatische organismen.

Advantix is enkel voor gebruik op de huid. Enkel aanbrengen op onbeschadigde huid. Neem een pipet uit de verpakking. Houd de pipet rechtop, draai en verwijder het dopje. Het dopje er omgekeerd weer opsteken, draaien om het zegel te verbreken en het dopje terug verwijderen.

Op de hond aanwezige vlooien worden gedood binnen één dag na de behandeling. Een éénmalige behandeling voorkomt verdere vlooienbesmetting gedurende 4 weken. Het product kan gebruikt worden als onderdeel van een behandelingsstrategie tegen vlooienallergiedermatitis (VAD).

Het product heeft een persisterende acaricide en afwerende doeltreffendheid tegen besmettingen door teken (Rhipicephalus sanguineus en Ixodes ricinus gedurende 4 weken en Dermacentor reticulatus gedurende 3 weken). Dat komt doordat Advantix permethrine bevat, waardoor er minder teken zich gaan aanhechten.

Het kan gebeuren dat teken die al op de hond zaten binnen twee dagen na behandeling niet gedood worden en vastgehecht en zichtbaar blijven. Daarom wordt aanbevolen om teken, die al op de hond zitten op het ogenblik van de behandeling, te verwijderen om hen zo te beletten zich vast te hechten en een bloedmaaltijd te nemen.

Eén behandeling biedt een afwerende (anti-voedende) werking tegen zandvliegen (Phlebotomus papatasi gedurende 2 weken en Phlebotomus perniciosus gedurende 3 weken), tegen muggen (Aedes aegypti gedurende 2 weken en Culex pipiens gedurende 4 weken) en tegen stalvliegen (Stomoxys calcitrans gedurende 4 weken).

De aanbevolen minimale dosis is: 10 mg/kg lichaamsgewicht (LG) imidacloprid en 50 mg/kg lichaamsgewicht (LG) permethrine.

In afwezigheid van beschikbare gegevens zou het product niet mogen gebruikt worden bij pups van minder dan 7 weken of 1,5 kg lichaamsgewicht. Raadpleeg uw dierenarts vooraleer het product te gebruiken bij zieke en verzwakte honden.

Niet gebruiken bij overgevoeligheid voor de werkzame bestanddelen of één van de hulpstoffen.

Niet gebruiken bij katten. Dit product is extreem giftig voor katten en zou fataal kunnen zijn vanwege de specifieke fysiologie van katten, die sommige verbindingen zoals permethrine niet kan afbreken. Houd behandelde honden verwijderd van katten totdat de toedieningsplaats droog is, om te voorkomen dat katten per ongeluk worden blootgesteld aan dit product. Het is belangrijk te verzekeren dat katten niet likken aan de toedieningsplaats van een hond die met dit product werd behandeld. Zoek onmiddellijk diergeneeskundig advies indien dit gebeurt.

Afstoppen:

de hond laten zitten door op een (rol)fluit te blazen.

AIHA:

is de afkorting voor Auto Immuun Haemolytische Anaemie (Autoimmune Hemolytic Anemia). Dit is een vorm van haemolytische anemie, waarbij de afweercellen zonder aanwijsbare oorzaak de eigen rode bloedcellen aanvallen en afbreken. Dit proces gaat in zo'n snel tempo, dat de aanmaak van rode bloedcellen de afbraak niet bij kan houden, waardoor er een ernstig tekort aan rode bloedcellen ontstaat.

Bij AIHA worden dus de eigen rode bloedcellen (en vaak ook de bloedplaatjes) afgebroken door de eigen afweercellen. Er is als het ware een ontsporing van het afweerapparaat. Wat de trigger voor deze ontsporing is, is vaak onduidelijk.
We zien bij deze aandoening bloedarmoede (een daardoor bleke slijmvliezen), soms geelzucht (t.g.v. beschadiging van de lever door de bloedarmoede en het vrijkomen en van bepaalde kleurstoffen uit de rode bloedcellen), meestal een vrij hoog witte bloedcelpercentage, vaak ook een tekort aan bloedplaatjes en een gezwollen milt.
Deze bevindingen zijn zeer sterk verdacht voor AIHA. De diagnose kan worden bevestigd middels de zogenaamde Coombs-test. Deze test kan echter vals negatief uitvallen; dat betekent dat er toch sprake is van AIHA, terwijl de test negatief is.

AIHA is dus een auto-immuunziekte, die uiteindelijk kan leiden tot een levensgevaarlijke situatie. Hoe levensbedreigend de bloedarmoede is, hangt af van de ernst van de bloedarmoede, maar ook van het tijdsbestek waarin de afbraak van rode bloedcellen plaatsvindt. Hoe langzamer deze afbraak gaat, hoe meer tijd het lichaam krijgt om zich aan de afwijkende situatie aan te passen. We zien dan ook dat de patiënten er ernstiger aan toe zijn naarmate de bloedafbraak sneller en heftiger is.
De behandeling van AIHA bestaat uit het toedienen van immuunsuppressieve medicijnen (prednison, Immuran®) en indien nodig een bloedtransfusie. Als het rode bloedcelpercentage daalt onder de 15% dan kan een bloedtransfusie noodzakelijk zijn.

De honden die verschijnselen vertonen die kunnen wijzen op een zuurstoftekort (snelle pols, shock, flauwtes, benauwdheid) en een rode bloedcelpercentage van beneden de 15% komen direct in aanmerking voor een bloedtransfusie. Als de verschijnselen minder ernstig zijn en/of het rode bloedcelpercentage hoger is dan 15% dan is een bloedtransfusie niet (direct) noodzakelijk.
Sinds een tijdje is er in Nederland een soort bloedbank voor honden, zodat dierenartsen die geen bloeddonor of bloedafnamesysteem voor handen hebben ook aan bloed of plasma kunnen komen.

Het beoogde effect van het toedienen van immuunsuppressieve middelen zoals prednison en Immuran® is het stopzetten van de (verkeerde) immuunreactie waardoor de eigen bloedcellen worden afgebroken. Er wordt gestart met een hoge dosering prednison en die wordt (mede op geleide van het rode bloedcelpercentage) geleidelijk afgebouwd en uiteindelijk helemaal gestopt. Immuran® is eigenlijk een soort chemotherapie en heeft nog ernstigere bijwerkingen dan prednison. Veelal blijkt het toedienen van alleen prednison voldoende te zijn en het is gebleken dat de werking van Immuran® pas na ongeveer 2 weken optimaal is.

AIHA is altijd "een dubbeltje op zijn kant". Recidief van de haemolyse is bij een hond, die eenmaal AIHA heeft gehad, altijd mogelijk.

AITP:

is de afkorting van Autoimmune Thrombocytopenia. Dit is een ziekte, die verwekt wordt door antistoffen tegen bloedplaatjes.

ALAT:

is de afkorting voor Alanine Aminotransferase (ALAT of ALT). Zie GPT.

Alchemilla:

is een onschadelijk kruid, dat een uitstekende werking heeft bij het herstel na de geboorte van de pups. Na het werpen is het nl. van belang, dat de geboorteorganen zich volkomen herstellen. Daarom kunt u de teef dan bijv. Alchemilla-thee of Alchemilla-melk geven.

Alchemilla Vulgaris D1, een homeopathische bereiding uit de geelgroene vrouwenmantel, herstelt de normale geslachtscyclus. Alchemilla Vulgaris zit ook in supplementen samen met o.a. glucosamine.

Algemeen onderzoek:

kunt u bij uw hond doen als hij sloom of hangerig is, en u niet zeker weet of uw hond ziek is en u naar de dierenarts moet.

U kijkt dan naar: APTSl (in deze volgorde) oftewel Ademhaling, Pols, Temperatuur en Slijmvliezen.

Alpha dier:

          het in rang hoogste dier in een roedel.

A.L.S.H., ALSH:

Annexe au Livre des origines Saint-Hubert; zie ook L.O.S.H. 

In België kan iedere hond, ook als hij geen stamboom heeft, deelnemen aan tentoonstellingen. Verkrijgt een hond op een show een kwalificatie U of ZG, dan kan hij ingeschreven worden in het A.L.S.H. Vanuit dit bijvoegsel van het stamboek kunnen honden van enkele generaties later worden opgenomen in het L.O.S.H. Nederland kent deze manier van stamboomregistratie niet (meer).            

Alveole:

          holte, bijv. in tand, longblaasje.

Alvleesklier:

          zie pancreas.

Alvleesklierontsteking:

          zie pancreatitis.

Amandelvormig:

          aanduiding voor ovale oogvorm.

Ambivalent gedrag:

twee of meerdere gedragssystemen geactiveerd. We kennen twee vormen van ambivalent gedrag: 

a) simultaan ambivalent gedrag: hierbij vertoont het dier tegelijkertijd gedragingen, die bij twee of meerdere gedragssystemen behoren, bijv. angst en agressie,  

b) successievelijk ambivalent gedrag: hierbij wisselt het dier de gedragingen uit twee of meerdere gedragssystemen met elkaar af, bijv. naderen en wijken. 

Amble:

een symmetrische gang, waarbij het tijdsinterval tussen het neerzetten van de voeten aan dezelfde zijde van de hond bijna nul is. De snelheid kan verschillen.

Amertoy:

nog niet erkende dwerg-foxterrier in de Verenigde Staten, waarvan de naam een samentrekking is van 'American' en 'toy'. Oorspronkelijk sprak men van Cheefox.

Aminozuren:

organische zuren, die de bouwstenen vormen van de eiwitten. Er zijn er zo'n 20 bekend. 

Ieder aminozuur bestaat weer uit een bepaalde compositie van koolstof-, waterstof- en zuurstofatomen, maar daar zijn stikstofatomen aan toegevoegd. We kennen bovendien nog enkele aminozuren, waarin zwavel is verwerkt.

Aminozuren aan elkaar gekoppeld leveren een eiwit. Het aantal soorten eiwitten dat kan worden gevormd, is onbeperkt. Dat hangt onder meer af van de volgorde van de verschillende aminozuren en van de lengte van de ketens.

Het lichaam kan verschillende aminozuren wel zelf maken, mits er maar voldoende bouwstenen worden gevonden bij de koolhydraten en de vetten en mits er maar voldoende stikstof wordt aangevoerd via het voedsel.

Een aantal aminozuren kan het lichaam echter niet maken. Die aminozuren noemen we essentieel en zij moeten dan ook iedere dag in het voedsel voorkomen. Tot deze groep behoren o.a. lysine, threonine, tryptophaan en valine. De zwavelhoudende aminozuren methionine en cysteïne zijn eveneens essentieel. Een tweetal aminozuren, waaronder arginine, wordt semi-essentieel genoemd. Ontbreken essentiële aminozuren in het voedsel, dan kan het lichaam geen lichaamseigen eiwit opbouwen. En omdat juist de eiwitten zo'n belangrijke rol spelen als bouwstof voor het lichaam, betekent dat, dat verloren gegane cellen niet door nieuwe kunnen worden vervangen. Op de lange duur zal dit tot vermagering van het lichaam en tot uitputting kunnen leiden.

Om die reden heeft men vooral in de voedingsleer naar wegen gezocht om eiwitten in kwaliteiten te onderscheiden. Een aantal zaken springen daarbij in het oog.

In de eerste plaats moet de verteerbaarheid van een eiwit voldoende zijn, anders zou het met de faeces weer verdwijnen.

Ten tweede moet de zogenaamde biologische waarde voldoende hoog zijn. 

En ten derde moet men een goede hoeveelheid eiwitten in het voer verwerken. Hierbij kan men als norm stellen, dat niet meer dan 30% van de benodigde kilocalorieën mag worden verkregen uit de eiwitfractie. Gaat men meer eiwit voeren, dan leidt dit na verloop van tijd tot een bros skelet en slecht ontwikkelde tanden, jodiumtekorten, onjuiste calcium-fosforverhoudingen (zie fosfor) een een slechte afweer tegen ziektekiemen. We spreken in dit geval van een proteïne-caloriedeficiëntie. Omdat dit beeld het snelst ontstaat bij voedering van alleen maar vlees - zonder toevoegingen - vatten de Amerikanen de symptomen samen onder de naam 'All-meat-syndrome'.

AMIVEDI:

in 1933 opgerichte stichting met als doel d.m.v. registratie van vermiste en gevonden dieren bij te dragen tot hereniging van eigenaar/verzorger met het vermiste huisdier. 

De naam is een afkorting van "Amor en Iustitia, Verzorging van Dieren". 

Amnion:

ook wel potenblaas of boterblaas genoemd; het binnenste van de eivliezen van de vrucht in het moederlichaam. Bevat het vruchtwater.

Zie ook chorion en allantoïs.           

Amoebe:

eencellig vormveranderlijk diertje, dat zich voortbeweegt d.m.v. protoplasma-uitstulpingen.            

Amoebiasis:

          besmetting met of ziekte door amoebe.

Amylase:

zit in het speeksel van een varken, een gans en de mens, maar niet bij de hond; amylase maakt een begin met de enzymatische vertering van zetmeel. Omdat de hond geen amylase in het speeksel heeft, ontstaan er geen suikers en dus ook geen zuren, hetgeen de hond vrijwaart voor cariës. 

Amylase is alleen werkzaam in een basisch milieu, dus niet in bijv. de maag waar een zuur milieu heerst (zie PH-waarde). Zie ook bloedonderzoek.

Ten behoeve van de vertering van koolhydraten produceert de pancreas amylase, dat zetmeel via dextrinen afbreekt tot maltose (moutsuiker). Bij het varken, de gans en de mens wordt op deze wijze de zetmeelvertering voortgezet, bij de andere dieren, zoals de hond, wordt op deze wijze een begin gemaakt met de zetmeelvertering.

Amyloïdose (Amyloidosis):

ophoping van een eiwitsubstantie in vooral lever, milt en nieren. Gezond orgaanweefsel wordt hierdoor beschadigd.

Bij de Shar-Pei zien we een erfelijke vorm: FSF.            

Anaal:

          met betrekking tot de anus of behorend tot de anus.

Anaalklieren:

rondom de anale opening bevinden zich 3 soorten klieren met elk een eigen functie: de anaalklieren, de circumanaalklieren en de anaalzakkliertjes. 

De anaalklieren liggen aan het eind van de endeldarm en produceren slijm, zodat de ontlasting gemakkelijk naar buiten kan glijden. Zie ook Wetenswaardigheden.

Anaalzakkliertjes:

produceren een smerig stinkende stof, die opgeslagen wordt in de anaalzakjes. De uitmondingsplaatsen vindt men op de anale ring, vergeleken met de klok op vijf en zeven uur. Het anaalzakvocht dient om eventuele belagers af te schrikken. Zie ook anaalklieren.

Anabiose:

          terugkeer tot het leven na schijndood.

Anabolisme:

opbouw, bijv. van diverse soorten eiwitten, zoals spiervezels; zie stofwisseling.            

Anaëroben:

          bacteriën, die zonder zuurstof leven.

Anafrodisie:

          ontbreken van seksuele driften.

Analgetica:

          pijnbestrijders.

Analgetisch:

          ongevoelig voor pijn, pijnstillend.

Anamnese:

voorgeschiedenis van een ziekte, verteld door de (baas van een) patiënt. Dit betekent niets anders dan dat de dierenarts meer te weten wil komen over de verwonding of de ziekte. Hij zal vragen stellen als:

• Wat zijn de klachten?

• Hoe lang heeft uw hond de klachten?

• Was hij al eerder ziek?

Andro-:

          mannelijk.

Androsteron:

mannelijk geslachtshormoon; verantwoordelijk (evenals testosteron) voor het ontstaan van de secundaire mannelijke geslachtskenmerken, d.w.z. kenmerken die een dier een mannelijk voorkomen geven.

Anesthesie:

ongevoeligheid van zenuwen, hersenen of ruggenmerg door narcose.             

Aneurine:

vitamine B1 (of thiamine). Gebrek eraan levert storingen in het zenuwstelsel op.            

Aneurysma:

zwelling als gevolg van een breuk of verwijding van een slagader of de wand van het hart.

Angst:

van angst is sprake bij een indirecte bedreiging (bijv. de geur van een voorwerp, maar niet de aanwezigheid ervan). Is er sprake van een directe, concrete bedreiging, dan spreken we van vrees.

Angst kan worden geuit door vluchtgedrag, maar ook door het aannemen van een lage houding, waarbij de staart tussen de benen wordt gedragen, de oren naar achteren liggen, de mondhoeken naar achteren worden getrokken en de romp naar beneden wordt gehouden. 

Angst kan veroorzaakt worden door tal van factoren, zoals slechte socialisatie in de socialisatieperiode, overname van het gedrag van de angstige moeder of eigenaar, een traumatische ervaring of vele slechte ervaringen. Ook erfelijkheid kan bij angst een rol spelen (zie ook ons theorieboek).

Zie ook hondentaal.

Animaal zenuwstelsel:

of willekeurig zenuwstelsel, is onder te verdelen in het centraal zenuwstelsel en perifeer zenuwstelsel.

Zie voor verdere info: zenuwstelsel.

Ankören:

beoordeling van de fokwaarde van de honden.Heel vaak stelt men de eis, dat de hond eerst een gunstige beoordeling van enkele keurmeesters heeft ontvangen, alvorens het dier voor de fok wordt gebruikt.

Ankylose:

          gewrichtsverstijving.

Ankylostomiasis:

mijnwormziekte; ziekte die wordt veroorzaakt door de larve van de haakworm.            

Annam, Hond van:

voor bewaking en voedsel gehouden hond in het nu tot Vietnam behorende, vroegere keizerrijk Annam. Uiterlijk een tengere, kortharige Chow-Chow.

Annulus fibrosus:

          zie tussenwervelschijf.

Anoftalmie:

het ontbreken van de ogen; een erfelijke aangeboren afwijking.

Anorchidie:

het ontbreken van de teelballen, dan wel een rudimentaire ontwikkeling ervan. Zie anorchisme.

Anorchisme:

het niet aanwezig zijn van testikels bij de reu (zie ook cryptorchisme en monorchisme).

Anorexie:

          gebrek aan eetlust.

Anoxemie:

          zuurstofgebrek van het bloed.

Anoxie:

          zuurstofgebrek van de weefsels.

Antagonist:

is een spier waarvan de werking die van een andere opheft, bijv. buig- en strekspieren zijn elkaars antagonisten. 

De armbuiger van de mens (biceps) en de armstrekker (triceps) zijn elkaars antagonisten. Bij dieren wordt de kop opgetild door de nekspieren. De antagonisten van deze spieren zijn de halsspieren, die de kop naar beneden brengen.

Maar een antagonistische werking kan ook op een andere wijze ontstaan. Zo kan een gebogen arm spontaan weer naar beneden vallen onder invloed van de zwaartekracht.

Anthelminticum:

          ontwormingsmiddel.

Anthracosis:

          stoflong.

Anti-:

          tegen.

Anticoagulans(ant):

          antistollingsmiddelen.

Anticonceptie:

          geboortebeperking.

Anticonceptiemiddel:

          voorbehoedmiddel tegen drachtigheid.

Antigeen (antigen):

          stof die het afweersysteem activeert; stof die een specifieke immuunreactie veroorzaakt.

Antilichaam:

beschermingsstof, afweerstof, antistof die in het lichaam wordt aangemaakt na inenting of bij infectie.            

Antioxidant (anti-oxidant, antioxidans, antioxidantia):

is een aan voedingsmiddelen toegevoegde stof om bederf door oxidatie tegen te gaan. De meest bekende antioxidantia zijn het butyl-hydroxy-anisol (BHA) en butyl-hydroxy-tolueen (BHT). In sommige hondenvoeders wordt nog gebruik gemaakt van het zeer goed werkzame etoxikine.

Antipyreticum:

          koortsonderdrukkend middel.

Antistollingsmiddel:

is een medicijn of stof die bloedstolling voorkomt.

Aorta:

          grote lichaamsslagader.

Apex:

          groeitop, bijv. van long, tand- of kieswortel.

Aplasie:

          geen of beperkte groei van organen of lichaamsdelen.

Appèl:

gehoorzaamheid van de hond, noodzakelijk voor elke opvoeding, africhting en opleiding.

Appelhoofd:

bol voorhoofd, meestal met wat uitpuilende ogen. Bij dwergrassen wil dit vaak ongewenste koptype wel eens optreden.

Appendicitis:

          blindedarmontsteking.

Apporteersport (AS):

is een vrij nieuwe discipline van de F.H.N. Het is een hondensport, waarbij appèl, de wil om voor de baas te werken (will to please), doorzettingsvermogen en intelligentie van zowel baas als hond op de proef worden gesteld. AS is geënt op de jachtsport, maar zo aangepast dat het voor vrijwel ieder hondenras mogelijk is om deze sport te gaan beoefenen. Want waarom zou een Bouvier, Rottweiler, Border Collie of Jack Russell Terriër niet kunnen apporteren? Ook zijn er mensen, die niet met dood wild willen trainen. Bij de AS wordt er alleen gebruik gemaakt van houten of kunststof apporteerblokken of dummy’s.

Er wordt in allerlei (weers)omstandigheden geoefend en met allerlei obstakels en (water)hindernissen. 
Door verschillende bij de FHN aangesloten instellingen worden er door het hele land zowel diplomadagen als werkproeven georganiseerd. Op de diplomadagen kan met opgaan voor het A-, B- of C-diploma waarbij het A-diploma het laagste en het C-diploma het hoogst haalbare is.

Apporteren:

het naar de eigenaar brengen van wild (dood of aangeschoten) of van een voorwerp (=apport).            

Apron:

kraag van Collie en Sheltie.

Arachidonzuur:

zie vetten.

Arginine:

is een van de 'essentiële' aminozuren.

Armant:

langharige herdershond uit het Nijldal, o.a. door Brehm vermeld, die de indruk wekt verwant te zijn aan de Briard. Ook Herdershond van Ermente genoemd. Een van de veronderstellingen rond zijn ontstaan is dan ook, dat tijdens de veldtochten naar Egypte honden uit Napoleons leger de grondslag voor het ras zouden hebben gelegd.

Arteria, arterie (meerv. arteriae):

          slagader. Arteriolen zijn kleine slagaders. Voor meer info: zie bloedvaten.

Arteriosclerose:

          slagaderverkalking.

Arthritis:

          zie artritis.

Arthrose:

          zie artrose.

Articulatie:

          beweging van het gewricht.

Articulatio:

          gewricht.

Artritis, arthritis:

is een gewrichtsontsteking, een ontsteking van het gewrichtskraakbeen.  

Er zijn twee veelvoorkomende vormen van artritis: osteo-arthritis en traumatische artritis. Symptomen zijn: opgezette gewrichten, moeite met lopen en kreupelheid. 

Osteoartritis kan op zichzelf een ziekte zijn, maar ook het gevolg van andere aandoeningen, zoals heupdysplasie. 

Traumatische artritis wordt veroorzaakt door een verwonding aan een gewricht. Dergelijke verwondingen kunnen het gevolg zijn van een verkeersongeluk of van overbelasting bij lichaamsbeweging.

Osteoartritis is een voortschrijdende en zeer pijnlijke ziekte, die de kwaliteit van leven van de hond ernstig zal aantasten. Er kunnen een of meer gewrichten zijn aangetast, en de ernst hangt af van de aangetaste gewrichten en van de algehele gezondheid van de hond. Te zware honden lopen extra risico om osteoartritis te krijgen.

Artritis kan het gevolg van slechte voeding zijn, vooral in de eerste maanden van het hondenleven. De aandoening kan ook erfelijk zijn, of het gevolg van slechte verzorging én hoge leeftijd.          

Artrose:

gewrichtsveranderingen met als kenmerk ziekelijke veranderingen van kraakbeen en bot in en rond de gewrichten (zonder ontsteking). Botwoekering is het gevolg. Pijn en kreupelheid zijn de symptomen.

Achterliggende oorzaken zijn o.a. een slechte gewrichtsaansluiting (o.a. bij heupdysplasie), losse botdelen (o.a. bij OCD, elleboogdysplasie en trauma, zoals bij botbreuk in het gewricht, abnormale belasting en luxatie), of ontstekingen. 

Artrose wordt gekenmerkt door een warm overvuld en pijnlijk gewricht. Aanvankelijk wordt alleen startpijn waargenomen, waar het dier 'doorheen loopt'.

Zie ook osteoartrose en stamceltherapie.

Ascaris:

          spoelworm.

A-schutting:

of klimschutting is een toestel, dat bij de behendigheid wordt gebruikt. Zie voor uitgebreidere info: Agility.

Ascites:

          vochtophoping in de buik.

Ascorbinezuur:

vitamine C; belangrijk voor de vorming van bindweefsel en kraakbeen.            

Asiel:

opvangoord voor weggelopen, gevonden en afgestane dieren.

Aspergillosis, aspergillose:

          schimmelziekte in de neus. Zie ook rinitis en rhinoscopie.

Asphyxie:

          polsverlies; ook schijndood t.g.v. verstikking.

Aspiratie:

          inademing.

Assimilatie:

opbouw van chemische stoffen in (levende) organismen, i.t.t. dissimilatie.            

Astma:

          aandoening aan de luchtwegen.

Atavisme:

het optreden van eigenschappen die reeds bij verre voorouders voorgekomen zouden zijn, maar de directe voorouders niet bezitten. Vooral de ziekelijke afwijkingen, zoals het aanwezig zijn van meer tenen of juist het ontbreken van enkele, worden als zodanig aangemerkt. In het algemeen wordt dit in de erfelijkheidsleer verklaard door het 'uitmendelen' van een bepaald kenmerk, of door het weer samenvallen van bepaalde erfelijke factoren. Ook het plotseling optreden van nieuwe vormen, het muteren, wordt door de leek soms als atavisme gezien.

Ataxie:

          coördinatiestoornis van de beweging van willekeurige spieren; verminderde spiercontrole.

Atelectase:

aandoening waarbij de longblaasjes niet of slechts gedeeltelijk uitzetten.            

Atherosclerose:

          zie arteriosclerose.

Atibox:

Association Technique Internationale du Boxer. Een internationale organisatie, opgericht in 1968, waarin boxerclubs van vele landen (incl. Nederland) zijn verenigd. Ieder jaar organiseert de Atibox, telkens in een andere lidstaat, een tentoonstelling, waarop gestreden wordt om de prestigieuze titels 'Atiboxsieger' en 'Atiboxjugendsieger'. Deze titels zijn te vergeven in beide geslachten en kleurslagen, bij zowel jonge als volwassen honden. Bij de volwassen honden is een afgelegde africhtingsproef een voorwaarde. Bovendien vinden onder de vlag van de Atibox jaarlijks africhtingswedstrijden speciaal voor Boxers plaats, volgens het Duitse SchH- resp. FH-programma.

Atlas:

bovenste halswervel die het hoofd draagt (zie wervels en spieren). Deze wervel wordt gekenmerkt door een zeer groot wervelgat, terwijl er nauwelijks sprake is van een wervellichaam. Het doornuitsteeksel is afwezig en de dwarsuitsteeksels zijn tot grote vleugels geworden. Het gewricht tussen de atlas en de schedel veroorzaakt de ja-knikkende beweging van het hoofd. 

Zie ook rolgewricht, wervels en hersenschedel.                    

Atopie:

is een allergie voor stoffen in de omgeving. Van atopie is sprake als honden spontaan bepaalde antilichamen aanmaken tegen stoffen, die normaal in hun omgeving aanwezig zijn. De afweerreactie die dan volgt, kan problemen opleveren in verschillende delen van het lichaam (longen, huid en neus). Zo kunnen pollen, huisstofmijten, sterke reinigingsmiddelen, bepaalde voedingsmiddelen en de stof van bijv. het dekentje in de mand de huid irriteren en huiduitslag veroorzaken.

Waarschijnlijk speelt bij het ontstaan van een atopie de erfelijke aanleg een belangrijke rol. Bepaalde rassen krijgen dan ook vaker atopie dan andere, bijv. de Duitse Herder, Boxer, Cairn Terriër, West Highland White Terriër, Golden en Labrador Retriever.

Wanneer uw hond huidklachten vertoont die passen bij atopie, én als andere huidziekten inclusief andere allergieën zijn uitgesloten, is het mogelijk uit te zoeken waarvoor uw hond allergisch is. Dit gebeurt door middel van een combinatie van een uitgebreide huidtest (24 allergenen) en bloedonderzoek.

Honden met atopie moeten meestal levenslang en met verschillende medicijnen behandeld worden. Dit komt doordat een allergie niet te genezen is; het is wel mogelijk om te proberen de allergie zoveel mogelijk onder controle te brengen zodat de hond er minder last van heeft. De ernst van de klachten kan sterk wisselen: niet alleen heeft de ene hond veel meer last van de atopie dan de andere, maar ook bij dezelfde hond kunnen de klachten erg variëren. Hierdoor is het niet mogelijk één standaardbehandeling te geven voor iedere hond met atopie, maar moet de behandeling per individuele hond apart afgestemd worden.

Atresia van de traanpunten (atresia puncta lacrimalis):

is een aangeboren afsluiting van de traanafvoerpuntjes. Hierbij loopt het traanvocht in de binnenooghoek over de lidrand en treedt traanstreepvorming op. Onder anesthesie kan worden getracht een nieuw gaatje aan te brengen. Daarna wordt er een paar weken een slangetje aangebracht, zodat het gaatje niet meer dichtgroeit. De afsluiting kan het gevolg zijn van een polygeen overervend defect.

Zie ook atresie en wetenswaardigheden.

Atresie:

afsluiting van een lichaamsopening door vergroeiing; ontbreken van een lichaamsopening door een groeistoornis bij het embryo, bijv. van de anus.

Atrioventriculair:

          spierstrook tussen de boezems en kamers van het hart.

Atrium:

boezem of voorkamer van het hart.

Atrofie, atrophie:

slinken van weefsels; verschrompelen; afname van weefselvolume door verval t.g.v. degeneratie. Een voorbeeld hiervan is PRA.

Attritie:

is slijtage aan het gebit. Als de hond ouder wordt, is het normaal dat er slijtage aan het gebit optreedt. Deze slijtage ontstaat door het langs elkaar schrapen van de tanden bij kauwen van eten, maar bijv. ook door het kauwen op stokken en speeltjes, vooral het spelen met tennisballen is berucht om de slijtage die het geeft. De oorzaak van het afslijten is het zand, dat op de voorwerpen zit. Het zand fungeert als schuurpapier als de tanden over de voorwerpen heen glijden.

De normale slijtage t.g.v. van kauwen en bijten wordt attritie genoemd. Abnormale slijtage t.g.v. kauwen of bijten op een "vreemd lichaam" wordt abrasie genoemd. Het lichaam reageert op de slijtage door het aanmaken van dentine aan de bovenkant van de mergholte. Doordat er steeds een nieuw laagje binnenin de tand gevormd wordt, wordt voorkomen dat de wortel- of pulpaholte open komt te liggen.

Soms raakt een afwijkend gelegen hoektand een of meerdere snijtanden in de bovenkaak. Dit is oncomfortabel voor de hond en kan (glazuur-)beschadigingen geven aan de tanden zelf. Deze beschadigingen worden ook attritie genoemd. Overwogen kan worden die snijtanden te extraheren die contact maken met de hoektand.

Aussiedoedel, Aussiedoodle, Aussie-Poo:

is een kruising tussen een Australian Shepherd en een Poedel. In Nederland is deze hond nog niet te koop, maar dat zal niet lang meer duren na de hype rondom de Labradoedel en Goldendoedel. Daarnaast bestaan er ook andere Poedelkruisingen.

Auto-immuun-hemolytische anemie:

is een aandoening, waarbij het immuunsysteem de rode bloedcellen aanvalt.

Zie voor meer info A.I.H.A.

Auto-immuunziekte:

ziekte waarbij het normale afweersysteem van de hond in de war is en zich gedeeltelijk tegen het eigen lichaam keert.

Autoloog:

op zichzelf betrekking hebbend, lichaamseigen. Bijv. bij een autologe stamceltransplantatie worden eigen (van tevoren ingevroren) stamcellen teruggegeven.

Autolyse:

          bij kadavers: het uiteenvallen van weefsels door eigen enzymen.

Autonomie:

is niet alleen de beschikking van een patiënt over zijn eigen lichaam, maar ook het zelfstandig werken van een orgaan, de onafhankelijkheid van een orgaan.

Bijv. het vermogen lichaamsdelen los te laten, waarna uit de stomp een klein aanhangsel groeit, zoals bij hagedissen die de staart afwerpen.

Zie ook regeneratie.

Autonoom:

zelfstandig, onafhankelijk.

Autonoom zenuwstelsel:

onwillekeurige of vegetatieve zenuwstelsel; werkt geheel buiten de wil om. Regelt vooral de werking van de verschillende borst- en buikorganen.            

Autopsie:

          lijkschouwing.

Autorijden:

zie wetenswaardigheden.

Autosoom:

elke chromosoom dat niet direct te maken heeft met de bepaling van de sekse.            

Aversieve conditionering:

is een gedragstherapievorm. Het probleemgedrag wordt verminderd door het toedienen van een positieve of een negatieve straf. De juiste gedragstherapie wordt ingesteld door een gedragstherapeut aan de hand van een diagnose en de combinatie baas-hond.

Zie ook gedragstherapie.

© Copyright by Yvonne Soomers-Marell